Perlitte Çelik Köklendirme Nasıl Yapılır?

Çelik, henüz kökü olmayan bir daldır. Su alamaz ama su kaybetmeye devam eder; bu yüzden çevresi nemli olmalıdır. Öte yandan kesik ucu suyun içinde kalırsa çürür. Perlit bu iki isteği birlikte karşılar: taneler nemi tutar, aralarındaki boşluk kesik uca hava verir.

Gerekenler: orta taneli perlit · dibi delikli kap ya da viyol · keskin ve temiz bir makas · şeffaf kapak ya da poşet · isteğe bağlı köklendirme hormonu

1. Perliti hazırlayın

Perliti kaba doldurun ve bolca sulayın; fazla suyun dipten akmasını bekleyin. Perlit ıslak ama su içinde yüzmüyor olmalıdır.

2. Çeliği alın

Sağlıklı, o yılın sürgününden bir dal seçin. Bir boğumun hemen altından, eğik bir kesimle ayırın. Alt yaprakları koparın; üstte iki üç yaprak bırakın. Büyük yaprakları yarıya kesmek su kaybını azaltır.

3. Dikin

Bir kalemle perlitte delik açın, çeliği en az bir boğumu içeride kalacak biçimde yerleştirin ve çevresini hafifçe kapatın. Çelikleri birbirine değmeyecek aralıkla dizin.

4. Nemi koruyun

Kabın üstünü şeffaf bir kapak ya da poşetle örtün. Her gün birkaç dakika açıp havalandırın. Kabı aydınlık ama doğrudan güneş almayan bir yere koyun.

5. Bekleyin ve kontrol edin

Perlit açık renge döndükçe sulayın. Birkaç hafta sonra çeliği hafifçe çektiğinizde direnç hissediyorsanız kök oluşmuştur. Yeni yaprak çıkması da iyi bir işarettir.

6. Şaşırtın

Kökler birkaç santim olduğunda çeliği perlitli saksı harcına alın. Perlit köke yapışmadığı için söküm sırasında kök kopmaz; bu, perlitin toprağa göre en büyük üstünlüğüdür.

Sık rastlanan sorunlar
Belirti	Olası neden	Çözüm
Dip kararıyor	Perlit su içinde	Drenaj deliğini açın, sulamayı azaltın
Yapraklar pörsüyor	Nem düşük	Üstünü örtün, yaprakları küçültün
Küf	Hava almıyor	Her gün havalandırın

Köklendirme için ne kadar perlit gerektiğini kaplarınızın hacmine göre hesaplayabilirsiniz; ayrıntı için tarım perliti sayfasına bakın.

Hangi çelik ne zaman alınır?

Çelikler dalın olgunluğuna göre üçe ayrılır ve her birinin mevsimi farklıdır.

Yeşil çelik: İlkbahar ve yaz başında, henüz odunlaşmamış taze sürgünden alınır. Sardunya, fesleğen, biberiye ve çoğu salon bitkisi böyle çoğaltılır. Çabuk köklenir, çabuk da pörsür; nemi hiç düşürmeyin.
Yarı odunsu çelik: Yaz sonunda, dibi sertleşmeye başlamış sürgünden alınır. Zeytin, defne, begonvil ve zakkum için uygundur.
Odun çeliği: Kışın, yaprağını dökmüş dinlenme hâlindeki daldan alınır. Asma, incir, nar ve gül bu yolla çoğaltılır. Yavaş köklenir ama bakımı en kolay olandır.

Hormon şart mı?

Sardunya, begonvil, fesleğen gibi kolay köklenen türlerde hormona gerek yoktur. Zeytin ve bazı süs çalıları gibi zor köklenen türlerde köklendirme hormonu başarı oranını yükseltir. Kullanacaksanız çeliğin yalnızca kesik ucunu toza batırın ve fazlasını silkeleyin; fazla hormon kökü geciktirir.

Perliti neden önceden ıslatıyoruz?

Kuru perlite dikilen çelik, ilk sulamada yerinden oynar ve kesik uç havada kalır. Önceden ıslatılmış perlit çeliği sıkıca tutar. Ayrıca ıslak perlit tozumaz; çalışması daha rahattır.